Lạc trong hang ngập, họ tìm được túi khí và chụp ảnh

Khoảng mười giờ sáng thứ Bảy, ngày 19 tháng 7 năm 2014, ba người đàn ông tụt xuống mặt nước Địa Trung Hải, cách cảng L'Estartit chừng một hải lý về phía bắc.

Họ đều ngoài năm mươi, người lớn nhất đã hơn sáu mươi. Cộng lại, cả ba có hơn bảy trăm giờ lặn.

Mỗi người đeo một bình khí nén.

Không ai trong ba người mang theo cuộn dây dẫn đường.

Cova dels Arquets nằm dưới mũi đá cùng tên. Cửa hang mở ở độ sâu chừng bảy, tám mét, rộng khoảng hai mét rưỡi.

Đó là một cái hang đẹp. Nhũ đá rủ từ trần, măng đá mọc lên từ nền. Trong hang có rất nhiều tôm hùm trú ngụ, nhiều tới mức dân lặn quanh vùng quen gọi nó bằng cái tên khác: hang tôm hùm.

Chiều dài toàn hang khoảng tám mươi mét. Con số ấy nghe rất ngắn.

Nhưng tám mươi mét trong một cái hang ngập nước không giống tám mươi mét trên mặt đất. Ở đây không có đường lùi nào khác ngoài đúng cái đường mình vừa đi vào. Không thể ngoi lên. Phía trên đầu là đá.

Qua khỏi cửa, lối đi dốc ngược lên chừng bốn mét rồi mở ra khoang chính. Dân lặn gọi khoang ấy là khu đất sét.

Nền khoang phủ một lớp bùn trắng mịn. Nó nằm đó, phẳng lì, đã hàng nghìn năm không ai động vào.

Chỉ cần một cú đạp chân hơi mạnh.

Người thứ tư ở lại trên thuyền, làm nhiệm vụ đón.

Ba người dưới nước bơi theo lộ trình đã định. Đoạn đầu tiên trôi qua hoàn hảo — tôm hùm, nhũ đá, ánh đèn quét trên vách. Rất nhanh, họ tới cửa khu đất sét.

Họ vừa vào tới nơi thì lớp bùn trắng dưới nền bốc lên.

Bùn trong hang ngập không lắng xuống như bùn ngoài biển. Nó lơ lửng. Nó nở ra. Ánh đèn pin rọi vào chỉ tạo thành một quầng sữa trắng, càng rọi mạnh càng chói, càng không thấy gì.

Tầm nhìn tụt xuống rất nhanh.

Một trong ba người thấy sợ. Anh ra hiệu bằng tay: tôi muốn quay ra.

Anh quay đầu, bơi ngược về phía cửa hang.

Hai người còn lại quyết định đi tiếp.

Về sau, chính chi tiết đó cứu mạng một người và giết chết một người — nhưng không phải theo cách người ta tưởng. Người quay ra là người sống sót không xây xát. Anh cũng chính là người, một ngày sau, phải chui ngược vào cái hang ấy.

Hai người ở lại bơi trong khu đất sét thêm một lúc, rồi cũng quyết định quay về theo đường cũ.

Lúc quay đầu, họ mới nhận ra chuyện đã xảy ra sau lưng mình.

Mỗi cú đạp chân của họ nãy giờ đã khuấy thêm bùn lên. Cả khoang bây giờ là một thứ nước đục đặc. Tầm nhìn không còn nổi năm mươi phân.

Họ không nhìn thấy cửa ra ở đâu.

Đồng hồ đo khí báo còn khoảng một phần ba bình.

Và họ không có dây.

Trong lặn hang, sợi dây không phải phụ kiện an toàn. Nó là toàn bộ hệ thống định vị: khi nước đục hết, người ta không cần nhìn, chỉ cần nắm dây mà lần ra.

Không có dây, mắt là thứ duy nhất còn lại. Mà mắt vừa bị lấy đi.

Quanh họ bây giờ không phải bóng tối, mà là một màu trắng đặc quánh không có chiều sâu, không có trên dưới. Đèn rọi tới đâu thì quầng sữa sáng lên tới đó rồi dội ngược vào mắt. Chỉ còn tiếng thở của chính mình rít qua van, mỗi lúc một nhanh hơn, và cái lạnh của nước ép lên hai bên thái dương.

Hai người bắt đầu hoảng.

Rồi tay họ chạm phải một khe nứt trên vách.

Họ lao vào đó như người chết đuối vớ được cọc.

Khe hẹp. Họ phải ép người mà lách. Đá cào rách bộ đồ lặn của cả hai.

Năm phút sau, đột nhiên người họ nhẹ bẫng ra.

Họ đã chui lọt sang phía bên kia.

Trước mặt là một hồ nước ngầm.

Nước bên này trong. Chùm đèn đi được xa, quét qua một khoảng rộng không thấy bờ, chạm vào những mảng đá chưa từng có ánh sáng nào rọi tới. Sau lưng họ, khe nứt vừa chui qua đã khép lại thành một vệt tối lẫn vào vách.

Không ai từng vào đây. Không ai từng vẽ chỗ này lên bản đồ nào. Trước ngày hôm ấy, phần hang này chưa từng có người đặt chân tới.

Hai người bơi loanh quanh tìm lối ra, như hai con ruồi mất đầu.

Rồi họ ngẩng lên và thấy một chuyện lạ: nước trên đầu họ biến mất.

Trần khoang vòm lên khỏi mặt nước. Ở đó có một túi khí.

Họ trồi lên. Họ tháo ống thở ra khỏi miệng.

Và họ thở được.

Sau bao nhiêu phút vật lộn trong bóng tối, hai người đàn ông ngoài năm mươi tuổi ôm chầm lấy nhau giữa một cái hang không ai biết tới, dưới đáy Địa Trung Hải.

Rồi một người rút máy ảnh ra.

Họ chụp mấy tấm để kỷ niệm.

Không ai trong hai người biết rằng cái nơi vừa cứu mạng họ chính là thứ sắp giết một người trong họ.

Túi khí ấy trông rất rộng. Ước chừng ba, bốn mét vuông mặt nước, trần vòm như mái nhà tròn.

Nhưng nó là một không gian kín.

Không có gió. Không có lối thông lên trời. Lượng không khí trong đó là một con số cố định, đã bị nhốt ở đấy từ lâu lắm rồi.

Mỗi hơi hai người thở ra, họ trả lại vào cái vòm ấy một ít khí carbonic.

Mỗi hơi họ hít vào, họ lấy đi một ít dưỡng khí.

Cái vòm không phải nơi trú ẩn. Nó là một cái đồng hồ đếm ngược, và hai người vừa bấm nút khởi động nó bằng chính nhịp thở của mình.

Trên mặt biển, người bạn quay ra đã bơi lên tới thuyền. Anh và người ở lại thuyền báo động ngay.

Đầu giờ chiều thứ Bảy, tổ GEAS — đơn vị chuyên hoạt động dưới nước của Lực lượng Vệ binh Dân sự Tây Ban Nha, phân khu Girona — nhận tin.

Họ xuống nước gần như lập tức.

Trên mặt biển tháng Bảy, nắng gắt, nước xanh, đáy cát nhìn rõ từng vệt sóng. Cửa hang mở ra ở bảy tám mét, một khoảng đen hẹp trên vách đá. Chỉ cần bơi qua đó vài thân người là ánh sáng hết.

Và họ không vào nổi.

Bùn hai người kia khuấy lên vẫn còn treo lơ lửng trong hang. Đèn pin rọi vào nước chỉ thấy được chừng hai mươi phân. Người chỉ huy tổ GEAS, Fernando Aguirre, về sau mô tả điều kiện làm việc hôm ấy bằng đúng một chữ: khủng khiếp. Lính của ông làm việc trong tình trạng mù.

Cuộc tìm kiếm đầu tiên chỉ kéo dài khoảng một tiếng thì phải dừng.

Chiều xuống, lực lượng đổ về đông hơn. Có cả người dân địa phương ra giúp — dân chài quanh vùng, và một nhà sinh vật học từng nghiên cứu ở đó.

Nhà sinh vật học đưa cho đội cứu hộ một tấm bản đồ hang.

Đội cứu hộ mở ra xem. Tấm bản đồ vẽ tới khu đất sét thì hết.

Phía sau khu đất sét, giấy trắng.

Bởi vì trước hôm ấy, chưa từng có ai đi qua khe nứt kia. Không ai biết phía bên kia có gì. Không ai biết có một cái hồ. Không ai biết có một túi khí.

Đội cứu hộ đứng trước một cái hang mà tấm bản đồ tốt nhất họ có trong tay đã kết thúc đúng ở chỗ hai người mất tích.

Bên trong vòm đá, thời gian trôi theo một cách khác.

Báo chí Catalonia khi đó không công bố tên hai người; hai cái tên dưới đây chỉ xuất hiện trong các bài kể lại vụ tai nạn, chưa nguồn chính thống nào xác nhận, nên bài này tạm gọi họ như vậy.

Khoảng một giờ chiều, người lớn tuổi hơn — Ricard, sáu mươi hai tuổi, sống ở Gavà — bắt đầu đau đầu dữ dội.

Ngón tay ông co giật liên tục. Ông nói líu nhíu, không rõ chữ.

Người bạn còn lại, năm mươi ba tuổi, sống ở Barcelona — được gọi là Denisio — tưởng ông bị mất nước. Anh đưa ông chút nước ngọt dự trữ.

Không ăn thua.

Những triệu chứng ấy không phải mất nước. Đó là dấu hiệu sớm của tăng carbonic huyết — thứ tới trước cả khi dưỡng khí kịp cạn.

Nước trong hang giữ nguyên mười bảy độ quanh năm. Hai người ngâm trong đó từ sáng, và cái lạnh không nhói lên một lần rồi thôi; nó rút đi từng chút một, đều đặn, không có cách nào gượng lại. Trên đầu họ, vòm đá ướt hắt lại ánh đèn thành một quầng vàng nhỏ. Ngoài quầng ấy ra, không còn gì để nhìn.

Ba giờ chiều, Ricard lịm dần.

Rồi ông đổ người xuống nước và bắt đầu chìm.

Denisio lặn theo, kéo ông lên.

Ricard vẫn còn tỉnh. Ông nói với người bạn rằng ông không muốn chết.

Denisio bảo ông cố lên. Cứu hộ nhất định sẽ tới.

Hai tiếng sau đó, người đàn ông năm mươi ba tuổi ấy giữ nguyên một tư thế: một tay ôm bạn, một tay bám vào mỏm đá trên vách, cố giữ cho hai cái đầu cùng ở trên mặt nước.

Năm giờ chiều, Ricard hôn mê hẳn và chìm xuống lần thứ hai.

Denisio lặn xuống kéo ông lên lần nữa.

Về sau, khi người ta trích dữ liệu từ máy tính lặn của cả hai, hai lần lặn xuống ấy nằm nguyên trong bộ nhớ máy. Không ai phải tin lời kể. Cái máy đã ghi lại.

Lần này, ông không còn thở nữa. Mười phút sau, tim ông ngừng đập.

Denisio đã kiệt sức. Anh không giữ nổi nữa.

Anh buông tay ra.

Và anh nhìn người bạn của mình từ từ chìm xuống đáy hồ, trong bóng tối, ở một nơi chưa có tên trên bản đồ.

Rồi anh ở lại đó một mình.

Không đèn nào chiếu tới. Không tiếng động nào ngoài tiếng nước. Không gì để làm. Anh bám vào vách đá, giữ mặt sát trần vòm, và thở thứ không khí mỗi lúc một xấu đi.

Cái vòm ấy thấp đến mức trán anh chạm vào đá ướt. Không khí trong đó đã bão hoà hơi nước, ấm và nhớp, mỗi hơi hít vào nặng hơn hơi trước một chút. Bên dưới, mặt nước đen không phản chiếu gì cả. Thỉnh thoảng có một giọt rơi từ trần xuống, và tiếng động ấy là thứ duy nhất chứng minh thời gian vẫn còn trôi.

Anh ở tư thế đó suốt đêm.

Bảy giờ sáng Chủ nhật, tầm nhìn ở khu đất sét hồi lại được chừng năm mét.

Cuộc tìm kiếm thứ hai bắt đầu.

Suốt dọc đường vào, đội cứu hộ không thấy dấu vết nào của hai người. Vậy nghĩa là hai người không nằm ở phần hang đã biết. Họ ở phần giấy trắng.

Đội quyết định xuyên qua khu đất sét, đi tiếp vào chỗ chưa ai từng đi.

Họ tìm được khe nứt. Họ lách qua.

Bên kia là cái hồ.

Và họ thấy ngay Ricard, nằm dưới đáy.

Rồi họ tìm thấy Denisio.

Anh đang bám trên vách đá, thoi thóp, cơ thể đã lộ rõ dấu hiệu mất nước nặng và hạ thân nhiệt.

Người cứu hộ đưa mặt nạ dưỡng khí cho anh.

Anh gạt đi.

Anh nhìn những người mặc đồ đen, đeo mặt nạ, cầm đèn, từ trong bóng tối bơi tới chỗ mình — và anh không hiểu đó là ai. Đầu óc anh lúc ấy đã bắt đầu sinh ảo giác. Trong mắt anh, những người vừa tới không phải người đi cứu.

Anh tưởng họ là thần chết tới đón mình.

Đội cứu hộ phải làm một việc chưa có trong quy trình nào: họ quay ra, đưa người bạn của anh — chính người đã bỏ về hôm trước — chui ngược vào tận đáy hang.

Denisio nhìn thấy mặt bạn mình.

Và anh oà khóc.

Đó là lúc anh tin rằng những người kia không phải thần chết.

Anh vẫn chưa ổn định. Người ta sợ anh giãy giụa giữa đường thì cả nhóm chết chung, nên họ tiêm cho anh thuốc an thần.

Chín giờ rưỡi sáng, hai thợ lặn kèm anh, một người trước một người sau, đưa anh lách qua khe nứt.

Rồi họ lần theo dây dẫn đường mà đội cứu hộ đã thả sẵn — thứ mà hôm trước hai người đàn ông kia không mang theo — và đưa anh ra.

Đầu giờ chiều Chủ nhật, Denisio nổi lên mặt nước.

Anh đã ở dưới đó khoảng hai mươi bảy tiếng.

Trực thăng đưa anh về Bệnh viện Trueta ở Girona. Anh sống.

Cuộc đưa một người ra khỏi cái hang tám mươi mét ấy tốn của lực lượng GEAS tổng cộng mười hai lượt lặn.

Việc trục vớt thi thể Ricard phải hoãn lại vì thời tiết xấu. Mãi tới trưa thứ Hai, ngày 21 tháng 7, người ta mới đưa ông lên.

Chỗ ông nằm sâu hơn chỗ người bạn bám vách bốn mươi bảy mét.

Khám nghiệm về sau xác định Ricard không chết đuối.

Ông chết vì tăng carbonic huyết. Nồng độ CO2 trong máu ông gấp ba lần mức bình thường.

Nghĩa là cái vòm đá ấy đã giết ông, chứ không phải nước.

Fernando Aguirre, người chỉ huy cuộc cứu hộ, nói về người sống sót một câu ngắn: Denisio đã làm hết sức mình. Đổi bất kỳ ai vào chỗ anh cũng không làm được tốt hơn.

Đây là điều đáng nói thêm, và nó là đoạn kết thật của câu chuyện: cuộc cứu hộ ấy về sau còn phải ra toà.

Hai thợ lặn GEAS trong đội được đề nghị tặng huân chương. Bộ Nội vụ Tây Ban Nha bác đơn. Vụ việc đi tới Toà Thượng thẩm Catalonia. Toà xem lại hồ sơ: trong hang, hai người này đã tháo dỡ đá chắn lối, mang bình dưỡng khí và nước bù điện giải vào cho người bị nạn, thay ca cho cặp cứu hộ vào trước, tách rời khỏi bạn lặn của mình — một điều cấm kỵ tuyệt đối trong nghề — và vượt qua ngưỡng an toàn hai phần ba bình khí, cái ngưỡng mà mọi thợ lặn buộc phải quay lên.

Toà buộc Bộ Nội vụ phải trao huân chương.

Người sống sót ấy là thợ lặn đầu tiên ở Tây Ban Nha thoát ra được sau một tai nạn kiểu này.

Nguồn

Bài viết tổng hợp từ các nguồn sau. Ảnh trong bài là ảnh minh hoạ do AI tạo, không phải ảnh hiện trường.

• https://www.ara.cat/societat/guardia-civil-recupera-submarinista-lestartit_1_1620497.html
• https://www.ara.cat/societat/submarinista-critic-quedar-atrapats-lestartit_1_2060753.html
• https://www.gerio.cat/noticia/188699/recuperen-el-cos-del-submarinista-mort-en-una-cova-de-lestartit
• https://naciodigital.cat/societat/recuperen-el-cos-del-submarinista-mort-en-una-cova-de-lestartit.html
• https://www.3cat.cat/3catinfo/mor-un-submarinista-i-un-altre-esta-en-estat-menys-greu-en-quedar-atrapats-en-una-cova-a-prop-de-lestartit/noticia/2452833/
• https://www.radiocapital.cat/condecorats-guardia-civil-rescat-arquets-estartit/
• https://espeleoworld.com/en/c/cova-dels-arquets
• https://scubaboard.com/community/threads/one-dead-one-critical-after-20-hours-in-cave-spain.487968/