Hơn trăm người cùng đi, một người xin về trước

Trong danh mục những điều người ta thường làm sai trước khi chết trên núi, người đàn ông này không phạm một điều nào.

Ông không leo lén.

Ông không vào núi cấm.

Ông không chọn một tuyến hoang tự vẽ trên bản đồ vệ tinh.

Ông không đi một mình.

Ông đăng ký một giải đi bộ hợp pháp, có đơn vị tổ chức, có người dẫn đoàn, trên một con đường mà cuối tuần nào cũng đông người, đi cùng hơn một trăm người khác.

Và khi thấy trong người không ổn, ông còn làm đúng cái điều mà mọi cẩm nang an toàn ngoài trời đều dặn: dừng lại và quay về.

Ông chết vì đã thực hiện lời khuyên đúng ấy theo cách duy nhất khiến nó trở thành sai.

Một mình.

Bối cảnh

Đại La Sơn nằm ở phía đông nam khu trung tâm thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, trải qua địa phận các quận Long Loan, Âu Hải và thành phố Thuỵ An.

Đây không phải vùng hoang.

Đây không phải khu cấm.

Đây là quả núi mà dân Ôn Châu cuối tuần vẫn dắt nhau lên đi bộ, chụp ảnh, uống trà.

Trên núi có một thứ khiến nó không chỉ là chỗ dạo chơi: quần thể tranh khắc đá — người Trung Quốc gọi là nham hoạ quần — những hình khắc cổ trên mặt đá, thuộc diện di tích cần bảo vệ.

Chính vì thứ đó mà ngày 29/06/2025, một sự kiện được tổ chức trên núi.

Tên đầy đủ của nó dài và rất hành chính: 温州市首届大罗山岩画群山地越野徒步大会暨文物普法宣传活动 — "Đại hội việt dã leo núi đi bộ quần thể nham hoạ Đại La Sơn lần thứ nhất thành phố Ôn Châu, kiêm hoạt động tuyên truyền phổ biến pháp luật về văn vật".

Cái đuôi "tuyên truyền phổ biến pháp luật về văn vật" nói lên tính chất của nó.

Đây không phải một nhóm người hẹn nhau qua group chat rồi kéo lên núi.

Đây là một sự kiện có màu sắc phối hợp với công tác quản lý di tích của địa phương, có đơn vị thực hiện đứng tên: 温州珍迹留缘户外 — một đơn vị hoạt động ngoài trời ở Ôn Châu.

Có giới hạn đăng ký một trăm người.

Có nghĩa là có danh sách.

Tuyến đường dài 16,5 km, xuất phát lúc tám giờ sáng từ thôn Lưu Trạch, quận Long Loan.

Từ đó đoàn đi qua nham hoạ Phong Đài Sơn, xuống cổ đạo Thập Nhị Bàn, qua thôn Phan Sơn, lên nham hoạ Trư Đầu Lĩnh, rồi kết thúc ở thôn La Phong thuộc quận Âu Hải.

Người dẫn đoàn họ Trương sau này mô tả với báo chí rằng chuyến đi "tương đối thư giãn", người đi nhanh thì bốn tiếng là xong, và người tham gia "chỉ mang nước và đồ ăn".

Ba chi tiết ấy vẽ ra rất rõ tâm thế của cả ngày hôm đó.

Không ai coi đây là một chuyến thám hiểm.

Người đàn ông trong bài này họ Vương, ngoài năm mươi tuổi.

Ông gần như không leo núi.

Kinh nghiệm ngoài trời của ông, theo mô tả trong các bản tin, là ít.

Ông có mặt ở vạch xuất phát vì một người bạn học rủ, và chính người bạn học ấy đăng ký hộ ông.

Đây là chi tiết cần giữ lại, vì nó nói một điều nhỏ mà quan trọng: người đứng tên trong danh sách và người thực sự bước đi trên núi có thể là hai mối quan hệ khác nhau với ban tổ chức.

Chuyện xảy ra

Tám giờ sáng, đoàn xuất phát.

Hơn một trăm người đổ vào một con đường mòn.

Trong những giờ đầu, tuyến đi đúng như mô tả: đường mòn và bậc đá, không có đoạn nào đòi kỹ thuật.

Rồi bậc dốc dần lên.

Ông Vương bắt đầu đuối sức và tụt lại phía sau.

Theo các bản tin, ông xuất hiện dấu hiệu say nắng.

Ông nhắn cho người bạn học rằng mình mệt, muốn nghỉ.

Sau đó ông nói ông muốn tự quay về một mình.

Và ông tách khỏi đoàn.

Ở đây cần dừng lại để nói một điều mà nhiều bản kể lướt qua.

Không có nguồn công khai nào cho biết chính xác mấy giờ ông rời đoàn.

Cũng không có nguồn nào nói ông báo với người dẫn đoàn hay với ban tổ chức.

Mọi bản tin tra được đều chỉ nói một việc: ông nhắn cho người bạn học.

Người bạn học còn liên lạc được với ông thêm một lúc nữa.

Rồi không liên lạc được nữa.

Ông Vương không quay về tới nơi xuất phát.

Ông rẽ vào khu hẻm Long Vương.

Đó là một khu vực trên Đại La Sơn hoàn toàn khác với con đường của giải: đá tảng chồng chất lên nhau, những lối mòn hoang chằng chịt, không có bậc, không có bảng chỉ.

Một người khoẻ mạnh, tỉnh táo, biết đường, vào đó vẫn phải đi rất chậm.

Một người đang say nắng thì không nên vào đó, và cũng không có cách nào biết rằng mình đang vào đó.

Cuộc tìm kiếm

Điều đáng ghi nhận là hệ thống báo động đã chạy, và chạy nhanh.

Ngay trong tối 29/06, các đội cứu hộ nhận lệnh xuất động.

Không phải hôm sau.

Không phải ba ngày sau.

Cùng ngày.

Theo bản tin của Sohu — nguồn chi tiết nhất về khâu cứu hộ — lực lượng tham gia gồm Đội Cứu hộ Lam Thiên quận Long Loan, Đội Cứu hộ Lam Thiên quận Âu Hải, Đội Cứu hộ Lam Thiên Thương Nam, Đội Cứu hộ Lam Thiên Bình Dương, Đội Cứu hộ Hắc Mã, cùng các lực lượng cứu hộ khẩn cấp xã hội khác.

Ít nhất năm đội.

Con số người tham gia tìm kiếm thì không có nguồn nào công bố.

Cuộc tìm kéo dài bốn ngày.

Bốn ngày trên một quả núi nằm ngay rìa thành phố, cách những toà chung cư có sóng điện thoại đầy vạch chỉ vài cây số đường chim bay.

Đó là điều khó tin nhất trong toàn bộ vụ này, và nó nói lên bản chất thật của địa hình hẻm Long Vương.

Đá tảng chồng lên đá tảng tạo ra vô số khe, hốc, khoảng trống khuất.

Người ở dưới không nhìn thấy trời.

Người ở trên không nhìn thấy xuống.

Tiếng gọi bị đá chặn.

Chiều 03/07, các đội tìm thấy ông.

Ông nằm trong khe hẹp giữa hai tảng đá lớn.

Đã tử vong.

Các mô tả hiện trường ghi nhận tay ông bị trật khớp, và sau gáy có vết va đập rõ.

Cần nói cho chính xác: đó là mô tả của những người có mặt, được báo chí thuật lại, không phải kết luận pháp y.

Không có thông cáo giám định nào được công bố.

Không có kết luận điều tra chính thức nào về nguyên nhân tử vong.

Cách các bản tin nối các mảnh lại — say nắng dẫn tới mất phương hướng, mất phương hướng dẫn tới đi nhầm vào vùng đá, rồi hụt chân — là suy luận của người viết báo, không phải văn bản của cơ quan chức năng.

Về địa danh, đa số nguồn gọi nơi tìm thấy là hẻm Long Vương (龙王峡).

Riêng bản tin trên Sohu dẫn lời lực lượng cứu hộ gọi đó là "một chỗ trên Đại La Sơn tên là Long Tích" (龙脊).

Cả hai đều là địa danh có thật trên núi này và có thể nằm liền kề nhau.

Bài này ghi cả hai, vì không có căn cứ để loại bỏ bản nào.

Sau khi tìm thấy ông, vụ việc dừng lại ở đó.

Không tra được bất kỳ diễn biến pháp lý nào tiếp theo: không khởi kiện, không bồi thường, không xử phạt hành chính, không điều tra trách nhiệm đối với đơn vị thực hiện.

Cái có, là một toà án khác.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, làn sóng chỉ trích đổ vào người bạn học — người đã rủ ông đi và đăng ký hộ ông.

Lập luận phổ biến: biết rõ người kia ít kinh nghiệm ngoài trời mà vẫn để ông một mình quay về, không cử ai đi kèm.

Một tiêu đề bài trên NetEase tóm tắt không khách sáo: "người bạn bị chửi thậm tệ".

Bài này chỉ tường thuật rằng làn sóng ấy đã xảy ra.

Người rủ bạn đi chơi núi rồi mất bạn không phải kẻ gây án.

Anh ta là người thứ hai bị vụ này huỷ hoại.

Vì sao một tuyến dễ giết người

Phần này là kiến thức y học phổ thông, dùng để hiểu cơ chế chung, không phải chẩn đoán dành riêng cho ông Vương.

Sốc nhiệt do gắng sức không tấn công cơ bắp trước.

Nó tấn công hệ thần kinh trung ương, và tấn công rất sớm.

Chuỗi diễn tiến thường thấy như sau.

Cơ thể sinh nhiệt do vận động nhanh hơn tốc độ nó thải nhiệt ra ngoài.

Khi độ ẩm cao — và Chiết Giang cuối tháng Sáu thì ẩm — mồ hôi không bay hơi được, kênh thải nhiệt chính gần như bị khoá.

Để cứu thân nhiệt, cơ thể dồn máu ra da.

Máu về tim ít đi, huyết áp tụt, lượng máu tưới lên não giảm.

Não thiếu tưới máu, cộng với thân nhiệt lõi tăng, sinh ra rối loạn tri giác: lú lẫn, mất định hướng không gian, phán đoán sai, cáu bẳn, đôi khi hưng phấn giả.

Trong y học cấp cứu, chính sự thay đổi trạng thái tâm thần là dấu hiệu phân biệt "kiệt sức vì nóng" với "sốc nhiệt".

Nó là triệu chứng để chẩn đoán, không phải di chứng để lại về sau.

Và đây là chỗ tàn nhẫn nhất của cơ chế này.

Ở giai đoạn đó, người bệnh không tự nhận ra mình đang suy giảm nhận thức.

Anh ta vẫn thấy mình tỉnh.

Anh ta vẫn thấy quyết định của mình hợp lý.

Bộ phận hỏng, chính là bộ phận lẽ ra phải phát hiện ra hỏng hóc.

Vì thế câu "thấy không khoẻ thì quay về" — một lời khuyên đúng, có trong mọi cẩm nang — lại chứa một cái bẫy khi người thực hiện nó tự đi về một mình.

Quay về một mình lấy đi ba thứ cùng lúc.

Thứ nhất, mất người quan sát.

Người say nắng không thể tự đánh giá mình.

Chỉ người bên cạnh mới thấy anh ta nói lộn, bước loạng choạng, trả lời trật câu hỏi.

Tách ra đi một mình là bỏ đúng cái cảm biến duy nhất còn hoạt động.

Thứ hai, mất khả năng dò đường.

Định hướng không gian là chức năng bị đánh gục sớm nhất.

Suốt buổi sáng, đi trong dòng người, ông Vương không cần biết đường — ông chỉ cần bám lưng người phía trước.

Lúc quay về một mình là lần đầu tiên trong ngày ông phải tự đọc địa hình, đúng vào lúc năng lực đọc địa hình của ông đã hỏng.

Một cái ngã ba là đủ.

Thứ ba, mất đồng hồ báo động.

Trong một đoàn hơn trăm người, việc thiếu một người có thể không ai nhận ra ngay lập tức.

Và đây là chỗ cần nói thẳng một khoảng trắng: không tra ra được ban tổ chức có quy trình điểm danh tại các điểm kiểm soát hay ở đích hay không.

Cũng không tra ra được có nhân sự đi cuối đoàn để thu quân hay không.

Cũng không tra ra được bao lâu sau khi ông rời đoàn thì có người nhận ra thiếu người.

Đó chính là câu hỏi trọng tâm của cả vụ này, và nguồn công khai không trả lời nó.

Không lấp chỗ trắng ấy bằng suy đoán thì bài này thiếu một mảnh.

Lấp nó bằng suy đoán thì bài này thành một bài khác, kém trung thực hơn.

Điều duy nhất chắc chắn về phía hệ thống là báo động có nổ, và nổ ngay trong ngày.

Từ đó rút ra được một cách nói lại về an toàn ngoài trời.

Chúng ta quen nghĩ an toàn là thuộc tính của con đường: đường dễ thì an toàn, đường khó thì nguy hiểm.

Vụ này chứng minh an toàn là thuộc tính của mối liên kết.

Cùng cái ngã ba ấy, hàng trăm người đã đi qua trong buổi sáng hôm đó mà không ai nhìn nó lấy một lần, vì họ chỉ cần bám theo lưng người đi trước.

Ông Vương là người duy nhất trong ngày phải tự đọc nó.

Con đường không hề đổi.

Chỉ có một sợi dây bị cắt.

Đám đông không làm con đường dễ hơn.

Đám đông là người sẽ nhận ra bạn biến mất.

Ở đây cần phân biệt rõ vụ này với một mô-típ nghe qua thì giống: những vụ mà đám đông kéo nhau vào một tuyến hoang không phép, kiểu Lãnh Long Lĩnh.

Ở những vụ đó, đám đông là nguyên nhân.

Hiệu ứng bầy đàn kéo người không đủ năng lực vào chỗ đáng lẽ họ không nên vào; càng đông càng nguy hiểm, vì số đông tạo ra ảo giác an toàn ở một nơi vốn không an toàn.

Ở đây thì ngược hẳn.

Tuyến hợp pháp, có tổ chức, có danh sách.

Đám đông là lớp bảo vệ.

Và bi kịch xảy ra đúng vào lúc nạn nhân bước ra khỏi lớp bảo vệ đó.

Bài học của hai vụ vì thế cũng ngược nhau: một bên là đừng tin vào việc "nhiều người cũng đi"; bên này là đừng rời khỏi nhóm, kể cả để làm một việc đúng.

Câu đúng, hoá ra, không phải "thấy mệt thì quay về".

Câu đúng là: thấy mệt thì dừng tại chỗ và gọi người.

Những điều nhiều người kể sai

"Nạn nhân 53 tuổi." Con số này không có trong bất kỳ nguồn tin nào tra được. Các bản tin chỉ ghi "hơn năm mươi tuổi" hoặc "năm mươi tuổi". Số 53 xuất hiện trong các bản kể lại và bản bóc lời trên mạng, rồi được chép qua chép lại. Cách viết đúng là "một người đàn ông họ Vương, ngoài năm mươi".

"Ông tách đoàn lúc 14h." Không nguồn nào xác nhận mốc giờ này. Điều duy nhất các bản tin nói là ông tụt lại giữa chừng, có dấu hiệu say nắng, rồi xin tự về. Giờ chính xác không được công bố.

"Ông đã xin phép ban tổ chức / báo với trưởng đoàn trước khi về." Mọi nguồn tra được chỉ nói một việc: ông nhắn cho người bạn học — cũng chính là người đăng ký hộ ông. Không có bản tin nào nói ông báo cho người dẫn đoàn hay ban tổ chức. Đây là khác biệt quan trọng, vì nó liên quan trực tiếp tới câu hỏi ai lẽ ra phải biết ông đã rời tuyến.

"Nguyên nhân tử vong đã được công bố." Không có kết luận pháp y hay thông cáo điều tra chính thức nào. Những gì có thật là mô tả hiện trường: khe hẹp giữa hai tảng đá, tay trật khớp, vết va đập sau gáy. Chuỗi nhân quả "say nắng → mất phương hướng → hụt chân" là suy luận của báo chí, hợp lý nhưng chưa được xác nhận.

"Nhiệt độ hôm đó là bốn mươi độ." Không tra được số liệu thời tiết ngày 29/06/2025 tại Ôn Châu. Chỉ có căn cứ định tính: cuối tháng Sáu, mùa nóng ẩm ở Chiết Giang, và nạn nhân có dấu hiệu say nắng.

Kết

Hơn một trăm người đã đi hết 16,5 km hôm ấy và về nhà ăn tối.

Con đường không làm gì họ cả, vì con đường thật sự không khó.

Nó cũng không làm gì ông Vương, cho tới lúc ông bước ra khỏi hàng.

Cái mà một trăm người kia có, mà ông không còn từ giây phút đó, không phải sức khoẻ tốt hơn hay kỹ năng cao hơn.

Là một người phía trước để bám, và một người phía sau để nhận ra khi mình không còn ở đó nữa.

Đó là toàn bộ chênh lệch giữa một buổi sáng chủ nhật bình thường và bốn ngày tìm kiếm.

Vụ này không có ai vi phạm quy định để mà chỉ trích.

Chỉ có một khoảng trống rất hẹp trong cách chúng ta hiểu về an toàn — cái khoảng giữa "tôi thấy không khoẻ" và "có người biết tôi thấy không khoẻ" — và một người đã lọt qua đúng khoảng ấy.

Nguồn

Bài viết tổng hợp từ các nguồn sau. Ảnh trong bài là ảnh minh hoạ do AI tạo, không phải ảnh hiện trường.

• Tencent News — 温州一男子参加徒步团走失，4天后遗体被发现，知情人：同学介绍来参加活动 — https://news.qq.com/rain/a/20250704A0984K00
• Sohu — 温州男子随百人团徒步大罗山脱队失联，四天后救援队找到遗体 — https://www.sohu.com/a/910695098_120388781
• NetEase — 温州男子随团爬大罗山脱队失联，已身亡 — https://c.m.163.com/news/a/K3MQ2DSF0552F9B0.html
• NetEase — 爬山男子遗体找到了！掉进峡谷洞，朋友被骂惨 — https://m.163.com/dy/article/K3S0DJN305568PH6.html
• NetEase — bản tin cùng tuyến, nguồn cho chi tiết "khe hẹp giữa hai tảng đá lớn" — https://c.m.163.com/news/a/K3SJPJ2205567FSQ.html
• Ôn Châu Bản Địa Bảo — cẩm nang Đại La Sơn (vị trí, tính chất khu núi) — https://m.wz.bendibao.com/jingdian/daluoshan/
• NetEase — bản tin 2026 về sự cố khác tại Đại La Sơn, nhắc lại vụ này như tiền lệ — https://www.163.com/dy/article/KMG3DPT60552O50R.html